Ίσως η λύση θα ήταν να πήγαιναν οι 300 οικονομικοί μετανάστες σε κάποιον ευρύχωρο ναό και να έμεναν εκεί. Αλλά έλα που είναι και αλλόθρησκοι... Λέω τώρα...

Γιώργος Ι. Συνεφάκης
Αρχιτέκτων-Πολεοδόμος

ΤO δικαίωμα του πολιτικού ασύλου έχει τις ρίζες του στη θρησκεία. Στην αρχαιότητα άσυλο εθεωρείτο κάθε ιερό, ναός, βωμός και ό,τι τους ανήκε (όπως αγάλματα και άλλες απεικονίσεις της λατρευόμενης θεότητας) που παρείχε το δικαίωμα του ασύλου. Δηλαδή τη σεβαστή από όλους προστασία του θεού, σε κάθε καταδιωκόμενο, φυγάδα, οφειλέτη, αδικούμενο ή που πίστευε ότι είχε αδικηθεί, ακόμη και σε εγκληματία, είτε όλοι αυτοί ήταν ελεύθεροι είτε δούλοι, εφόσον κατέφευγαν σ’ αυτά ως ικέτες· ούτε και σε περίπτωση πολέμου δεν επιτρεπόταν, τουλάχιστον μεταξύ των Ελλήνων (Θουκ. IV 97, Πολ. V 9), η βεβήλωση και η καταστροφή ιερών χώρων και κτιρίων, γι’ αυτό τα χρησιμοποιούσαν και ως θησαυροφυλάκια του Δημοσίου καθώς και ιδιωτικών περιουσιών. Ο ικέτης ήταν ασφαλής όσο παρέμενε στον χώρο του ασύλου ή διατηρούσε τη συνεχή φυσική επαφή με το ιερό αντικείμενο. Γι’ αυτό τον λόγο οι Κυλωνίδες στην Αθήνα, όταν εγκατέλειψαν το άσυλο (την Ακρόπολη), είχαν δεθεί μ’ ένα σχοινί με το άγαλμα. Αυστηρά απαγορευόταν η παραβίαση του ασύλου και η βίαιη απομάκρυνση των ικετών με οποιοδήποτε άλλο μέσο, εκτός από την πυρπόλησή του, το κλείσιμο της εξόδου και τη στέρηση τροφής ή τον αποκλεισμό της δυνατότητας εισόδου. Εξαίρεση υπήρχε μόνο για τους καταδικασμένους σε ατιμία ή θάνατο, επειδή τους απαγορευόταν η είσοδος σε ιερό χώρο, αλλά στη Σπάρτη ήταν και αυτοί σεβαστοί. Ήταν επίσης δυνατό να επιτραπεί στον ικέτη να εγκαταλείψει προσωρινά το άσυλο, χωρίς να χάσει το δικαίωμα ασυλίας. Οι παραδιδόμενες στην ιστορία παραβιάσεις δεν καταργούν τους κανόνες αυτούς και πιστευόταν ότι η εκδίκηση του θεού θα ήταν φοβερή και παραδειγματική, οσάκις το άσυλο δεν γινόταν σεβαστό. Το δικαίωμα ασυλίας είχε πρακτική αξία μόνον όταν ο χώρος του ασύλου ήταν τόσο μεγάλος ώστε να μπορεί να διατρέφεται ο ικέτης ή όταν, σε περίπτωση άμεσης καταδίωξής του, κατέφευγε σε βωμό, αλλά και τα δύο ήταν σπάνια. Γι’ αυτό δημιουργήθηκε η ανάγκη να παρέχεται από ορισμένα ιερά δικαίωμα ασυλίας, αναγνωρισμένο από όσο το δυνατόν περισσοτέρους.

Περιμένοντας τους Bαρβάρους (Κ. Καβάφης)

Τι περιμένουμε στην αγορά συναθροισμένοι;

Είναι οι βάρβαροι να φθάσουν σήμερα.

Γιατί μέσα στην Σύγκλητο μια τέτοια απραξία;

Τι κάθοντ’ οι Συγκλητικοί και δεν νομοθετούνε;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.

Τι νόμους πια θα κάμουν οι Συγκλητικοί;

Οι βάρβαροι σαν έλθουν θα νομοθετήσουν.

Γιατί ο αυτοκράτωρ μας τόσο πρωί σηκώθη,

και κάθεται στης πόλεως την πιο μεγάλη πύλη

στον θρόνο επάνω, επίσημος, φορώντας την κορώνα;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.

Κι ο αυτοκράτωρ περιμένει να δεχθεί

τον αρχηγό τους. Μάλιστα ετοίμασε

για να τον δώσει μια περγαμηνή. Εκεί

τον έγραψε τίτλους πολλούς κι ονόματα.

Γιατί οι δυο μας ύπατοι κ’ οι πραίτορες εβγήκαν

σήμερα με τες κόκκινες, τες κεντημένες τόγες·

γιατί βραχιόλια φόρεσαν με τόσους αμεθύστους,

και δαχτυλίδια με λαμπρά, γυαλιστερά σμαράγδια·

μ’ ασήμια και μαλάματα έκτακτα σκαλιγμένα;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·

και τέτοια πράγματα θαμπώνουν τους βαρβάρους.

Γιατί κ’ οι άξιοι ρήτορες δεν έρχονται σαν πάντα

να βγάλουνε τους λόγους τους, να πούνε τα δικά τους;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·

κι αυτοί βαρυούντ’ ευφράδειες και δημηγορίες.

Γιατί ν’ αρχίσει μονομιάς αυτή η ανησυχία

κ’ η σύγχυσις. (Τα πρόσωπα τι σοβαρά που εγίναν).

Γιατί αδειάζουν γρήγορα οι δρόμοι κ’ η πλατέες,

κι όλοι γυρνούν στα σπίτια τους πολύ συλλογισμένοι;

Γιατί ενύχτωσε κ’ οι βάρβαροι δεν ήλθαν.

Και μερικοί έφθασαν απ’ τα σύνορα,

και είπανε πως βάρβαροι πια δεν υπάρχουν.

Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους.

Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις.