ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ

γράφει ο Μακεδών Θα γνωρίζαμε και θα αναλύαμε πράξεις και παραλείψεις του παρελθόντος, που θα μπορούσαν να αποτελέσουν δίδαγμα επανάληψης ή αποφυγής. Αν ως  Έλληνες  είχαμε και ελληνική παιδεία, σίγουρα κάποια πράγματα θα ήταν ευκολότερα για μας. Διότι θα γνωρίζαμε και θα αναλύαμε πράξεις και παραλείψεις του παρελθόντος, που θα μπορούσαν να αποτελέσουν δίδαγμα επανάληψης ή αποφυγής. Και ναι μεν η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται (παρά την προσπάθεια των μπηχαβιοριστών να μας πείσουν για το αντίθετο), υπάρχουν όμως περιστατικά που έχουν ομοιότητες, και με την αναγωγή στο σήμερα δίνουν τροφή για προβληματισμό, τουλάχιστον. Ο  Φίλιππος  υπόγραψε συνθήκη ειρήνης με τους Αθηναίους. Κι επειδή τέτοιες συνθήκες είναι «η κρούστα -όπως έλεγε ο Λένιν- που πρέπει να κόψεις για να φας την πίτα», ο Φίλιππος επιδιώκοντας να βολιδοσκοπήσει τις διαθέσεις των Αθηναίων σχετικά με το αν σκόπευαν να αντιδράσουν και πώς, σε μελλοντική του ενέργεια προς κατάληψη των Αθηνών, απέστε...

Ένα σπάνιο video ιστορικό ντοκουμέντο από την καταστροφή της Σμύρνης το 1922 το οποίο τραβήχτηκε από τον George Magarian είδε το φως της δημοσιότητας από τον εγγονό του Robert Davidian, ο οποίος το ανακάλυψε στο σπίτι της γιαγιάς του στη Νέα Υόρκη των ΗΠΑ, όπου βρισκόταν ξεχασμένο για πολλές δεκαετίες. Στο σπάνιο αυτό βίντεο ντοκουμέντο έχουμε την ευκαιρία να δούμε εικόνες από την ευτυχισμένη Σμύρνη πριν την καταστροφή, εικόνες από την καμμένη γη που άφησε πίσω της η θηριωδία των Τούρκων, αλλά και πολλές εικόνες από τη φυγή των κυνηγημένων, τους καταυλισμούς και την προσπάθεια επιβίωσής τους στις νέες πατρίδες. Προς το τέλος μάλιστα του 10λεπτου βίντεο διακρίνονται τα πρώτα σπίτια που χτίζουν οι πρόσφυγες στην Αθήνα πιθανόν στην περιοχή του Νέου Κόσμου. Ο Robert Davidian σκηνοθέτης, κάμεραμαν και παραγωγός εκπομπών κατάφερε να μετατρέψει σε ψηφιακό και να το διασώσει πριν καταστραφεί το video ντοκουμέντο, το οποίο είχε τραβήξει ο παππούς του σε φιλμ 35 χιλιοστών. Στη ...

Κωνσταντινούπολη, Τουρκία  Την τελευταία του πνοή άφησε ο Τούρκος μαρξιστής πολιτικός και διανοούμενος Μιχρί Μπελί, γνωστός στην Ελλάδα του Εμφυλίου ως ο καπετάν-Κεμάλ του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Ο Μιχρί Μπελί θεωρείτο η ζώσα ιστορία της τουρκικής Αριστεράς. Η μακρά του πολιτική πορεία συναντήθηκε αρκετά νωρίς με εκείνη της ελληνικής Αριστεράς, στη διάρκεια του Εμφυλίου. Η περίπτωση του καπετάν-Κεμάλ του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, ως σημείο συνάντησης των κομμουνιστικών κινημάτων των δύο χωρών, είναι αναμφισβήτητα μοναδική. Ο Μπελί γεννήθηκε το 1916 στη Συληβρία της Ανατολικής Θράκης. Αφού αποφοίτησε το 1937 από το Πανεπιστήμιο του Βοσπόρου, την άλλοτε αμερικανική Ροβέρτειο Σχολή της Κωνσταντινούπολης, μετέβη με υποτροφία στις ΗΠΑ. Το αντικείμενο των σπουδών του ήταν η ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας μετά τo Μικρασιατικό Πόλεμο. Ως αριστερός διανοούμενος στις ΗΠΑ σύντομα εντάχθηκε στο κίνημα για την προάσπιση των πολιτικών δικαιωμάτων των μαύρων τ...

ΤΟΥ ΠΑΝΟΥ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗ Εβδομήντα  πέντε χρόνια σήμερα από τη δικτατορία του Μεταξά και ομολογώ πως οι διαφορές των μεσοπολεμικών δικτατοριών από τις μεταγενέστερες είναι χαώδεις. Οι μεσοπολεμικές δημοκρατίες ήταν λιγότερο δημοκρατικές απ' ό,τι νομίζουμε, και το σπουδαιότερο, δεν είχαν πείσει πάρα πολλούς ανθρώπους για τα πλεονεκτήματά τους. Η δημοκρατική διακυβέρνηση δεν είχε περάσει από ένα αεράκι σχετικής ασυδοσίας ή άμεσης δημοκρατίας ή άλλου τυχάρπαστου ευρήματος. Οι περιορισμοί του ατόμου ήταν προφανώς πολύ περισσότεροι από τις ελευθερίες του σε δημοκρατικό περιβάλλον. Εκτός ίσως από την ελευθεροτυπία, και μάλιστα την πολιτική. Οι άνθρωποι από γενέσεως συνταγμάτων και καθεστώτων που απαιτούσαν τη λαϊκή ψήφο ήταν πιο φλύαροι και βιαστικοί στην πολιτική τους επιχειρηματολογία. Οι ανώνυμες μπροσούρες και οι λίβελοι που κυκλοφορούσαν κάνουν τα σημερινά μπλογκ που κατηγορούν διαφόρους σάμπως ηθικοπλαστικά κατηχητικά αναγνώσματα. Σε δυο πράγματα οι τότε ήταν σαφώς πιο ηθικοπλαστικές α...

της Μαρίας Μαρκουλή  Πολυτελές κατάλυμα στην ευρύτερη περιοχή του ηλιόλουστου Λος Αντζελες; Στοιχειωμένο ξενοδοχείο με αιματοβαμμένες ταπετσαρίες; Τόπος του Σατανά και των ναρκωτικών; Ενα από τα πιο δημοφιλή - και αινιγματικά - τραγούδια στην ιστορία του ροκ; Το «Hotel California» μπορεί να απαντήσει σε όλες τις παραπάνω ερωτήσεις και να συνεχίσει να διατηρεί το μυστήριό του άθικτο.   Welcome to the Hotel California. «Καλώς ήρθες στο "Hotel California", όπου μπορείς να κάνεις τσεκ - άουτ όποτε θέλεις αλλά να φύγεις δεν μπορείς ποτέ» τραγουδούσαν οι Eagles το 1977 και έβαζαν στην ιστορία του ροκ θέμα. Αφού το τραγούδι τους ως αλληγορία ή απλώς ένα ωραίο μελωδικό τραγουδάκι με κάντρι - ροκ χρώμα θα ταξιδεύει πάντα έτσι, παρότι ο Ντον Χένλεϊ (των Eagles) έχει δώσει απάντηση στον γρίφο: «Ημασταν παιδιά από την εργατική τάξη και το "Hotel California" ήταν η δική μας ερμηνεία στην πολυτελή ζωή του Λος Αντζελες που τότε μας είχε θαμπώσει» - αυτό βέβαια δεν άφηνε κατ' ...

Attila '74: The Rape of Cyprus (1975) by tvxorissinora   Τον Σεπτέμβριο του 1974 ο Μιχάλης Κακογιάννης ταξίδεψε στην Κύπρο, τον τόπο καταγωγής του, προκειμένου να γυρίσει ένα ντοκιμαντέρ σχετικά με την εισβολή των Τούρκων στις  20 Ιουλίου του 1974 , μετά την έναρξη εφαρμογής του  προαποφασισμένου σχεδίου της αθηναϊκής χούντας   για πραξικοπηματική ανατροπή του Μακαρίου, απαλοιφή του τουρκοκυπριακού στοιχείου και άμεση προσάρτηση της Κύπρου στην Ελλάδα. Ήταν μια προσωπική προσπάθεια, «χωρίς προκατασκευασμένες ιδέες, χωρίς συγκεκριμένο πρόγραμμα», είπε ο σκηνοθέτης ένα χρόνο αργότερα σε συνέντευξή του. «Πήγα χωρίς να έχω σκεφθεί τίποτε». Το οδοιπορικό του Κακογιάννη είχε ως αποτέλεσμα τον «Αττίλα '74», μια μνημειώδη καταγραφή της κατάστασης στην Κύπρο μετά το πραξικόπημα εναντίον του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και την τουρκική εισβολή.  Ο σκηνοθέτης δούλεψε τόσο με πολιτικά στελέχη όσο και με τον κυπριακό λαό. Απέσπασε μια μεγάλη συνέντευξη από τον Μακάριο, μ...

Tου Nικου Γ. Ξυδακη  Aποκαρδιωμένος από την αυτολοιδορία, μπαϊλντισμένος απ’ τα φυλετικά στερεότυπα που ακοντίζουν λαϊκές φυλλάδες του Βορρά κατά του οκνηροπονηρού Νότου, αποκαμωμένος ν’ ακούω φίλους και γνωστούς, πρώην συνοδοιπόρους και συναδέλφους, να σιχτιρίζουν το κρατίδιο, το γένος, το έθνος και τη φύτρα τους, και να παρακαλούν να ’ρθει ο Γερμανός, ο Ευρωπαίος, να βάλει τάξη στο ρωμέικο, κατατροπωμένος από την ορμή της εθελοδουλίας και του προδιαφωτιστικού ραγιαδισμού, ηττημένος, παραδομένος στην ιδιοτέλεια του χατζηαβάτη Γραικύλου, έγειρα στο ντιβάνι απομεσήμερο Ιουλίου στο νησί, αποκαμωμένος από τη ζέστη και το ιμάμ, χορτάτος από θάλασσα βαθυγάλαζη και μύρο φασκομηλιάς, άπλωσα το χέρι στο ράφι κι έπιασα ένα κοντόχοντρο τόμο: Γιάννης Βλαχογιάννης, Ιστορική Ανθολογία, Ανέκδοτα - Γνωμικά - Περίεργα - Αστεία - Ιστορίες εκ του βίου διασήμων Ελλήνων 1820-1864. Βρήκα μια θέση στο πλάι, βολική. Ακολουθούσα τη σκέψη του φίλου Νίκου και του κυρίου Σπύρου διαβάζοντας. «Ο εθνικός ποιητή...

www.koutipandoras.gr

του Δημήτρη Σαραντάκου Δεν υπήρξα ποτέ καχύποπτος, θα αυτοχαρακτηριζόμουν μάλλον «καλοπροαίρετος αφελής». Ούτε ανήκω στην πολυπληθή κατηγορία των συνομωσιολογούντων. Δεν πιστεύω πως για το σημερινό (δηλαδή τι σημερινό, της τελευταίας τριακονταετίας) χάλι φταίνε οι μισέλληνες Φράγκοι, ή οι αναπόφευκτοι Εβραίοι. Από την άλλη πλευρά δεν αποδέχτηκα ποτέ πως εμείς οι Έλληνες είμαστε τεμπέληδες, καλοπερασάκηδες, «Βρωμιοί», με λίγα λόγια. Χωρίς να είμαι εθνικιστής (θεωρώ τον εθνικισμό ιδεολογία των μειονεκτικών) είμαι πατριώτης και δεν ντρέπομαι να το λέω σε εποχή παγκοσμιοποίησης. Γιατί τώρα σας αράδιασα όλα αυτά, που στο κάτω κάτω τα έχω διατυπώσει πολλές φορές από τις στήλες του «Εμπρός»; Τα γράφω γιατί οι εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων με πείθουν πως πιαστήκαμε κορόιδα. Δεν κινδύνεψε η Ελλάδα να χρεοκοπήσει. Μας έπεισαν γι΄ αυτό τα ξεφτιλισμένα παπαγαλάκια των Μέσων Μαζικού Εκμαυλισμού και οι Χατζηαβάτηδες που διεκπεραιώνουν τις εντολές των ξένων, παριστάνοντας τους υπουργούς. Όλοι αυ...

του Μαρκ Μαζάουερ Χθες, όλος ο κόσμος παρακολουθούσε την Ελλάδα καθώς το κοινοβούλιό της ψήφισε ένα διχαστικό πακέτο μέτρων λιτότητας το οποίο θα μπορούσε να έχει κρίσιμες επιπτώσεις στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Ισως προκαλεί έκπληξη που αυτή η μικρή άκρη της χερσονήσου των Βαλκανίων συγκεντρώνει τόση προσοχή. Σκεφτόμαστε συνήθως την Ελλάδα ως την πατρίδα του Πλάτωνα και του Περικλή, με την πραγματική της σημασία να βρίσκεται βαθιά στην αρχαιότητα. Αλλά δεν είναι η πρώτη φορά που για να κατανοήσεις το μέλλον της Ευρώπης χρειάζεται να στραφείς μακριά από τις μεγάλες δυνάμεις στο κέντρο της ηπείρου και να κοιτάξεις προσεκτικά όσα συμβαίνουν στην Αθήνα. Τα τελευταία 200 χρόνια η Ελλάδα ήταν στην πρώτη γραμμή της εξέλιξης της Ευρώπης. Στη δεκαετία του 1820, στη διάρκεια του αγώνα για την ανεξαρτησία από την οθωμανική αυτοκρατορία, η Ελλάδα έγινε ένα πρώιμο σύμβολο δραπέτευσης από τη φυλακή της αυτοκρατορίας. Για τους φιλέλληνες, η παλιγγενεσία της αποτελούσε τον πιο ευγενή αγώνα. ...

του Νίκου Σαραντάκου Η σημερινή μέρα, 19 Μαΐου, σύμφωνα με  απόφαση της Βουλής, είναι ημέρα μνήμης για τη γενοκτονία του Πόντου. Κατά τη γνώμη μου, πρόκειται για μια εντελώς άστοχη απόφαση, που πρέπει να αλλάξει, τουλάχιστον κατά το ένα σκέλος της. Ως προς το αν οι σφαγές των Ελλήνων του Πόντου συνιστούν ή όχι γενοκτονία,  είχε γίνει μια συζήτηση πέρυσι τέτοια μέρα στο ιστολόγιό μας . Σύμφωνα με τον ορισμό που έχει υιοθετηθεί, που πάντως είναι αρκετά ευρύς, μπορούμε πράγματι να μιλήσουμε για γενοκτονία -εδώ θεωρείται γενοκτονία η Σρεμπρένιτσα- αν και κατά την ταπεινή μου γνώμη, σαφέστατα επρόκειτο για εθνοκάθαρση. Έστω όμως, για χάρη της συζήτησης, ότι συνέβη γενοκτονία. Το θέμα είναι αν πρέπει να υπάρχει μέρα μνήμης της γενοκτονίας αυτής, και ποια πρέπει να είναι. Και εδώ, ακόμα κι αν συμφωνούμε ότι συνέβη γενοκτονία και ότι πρέπει να έχει τη μέρα της, κατηγορηματικά θεωρώ εγκληματικά άστοχη την επιλογή της μέρας της 19ης Μαΐου και πιστεύω ότι πρέπει να αλλάξει. Γιατί; Διότι...