ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ

ΤΟΥ ΠΑΝΟΥ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗ Η  νυχτερινή βροχή στη Σαλονίκη και η ψύχρα που εγκαινίασε την είσοδο του φθινοπώρου βοηθά την απαγκίστρωση από τα πληκτικά θέματα της οικονομικής κρίσης, η οποία, ούτως ή άλλως, είτε διαμείβεται μεταξύ κωφαλάλων ή μεταξύ ενός πλήθους που επιθυμεί να πεισθεί από ταλαντούχους ρήτορες. Μπροστά στην έναρξη του φθινοπώρου ή μετοπώρου, μιας ακόμη αναπόδραστης εποχής, προτιμώ την παροδική αποτοξίνωση από την ξερολίαση που μας χαρακτηρίζει. Η  βροχή και η σχετική συνέχιση της ζέστης ξύπνησε μια ομάδα της πανίδας που συμπαθώ πολύ: τα σαλιγκάρια. Μετά από πολλές εβδομάδες ξεραϊλας, έσπασαν το υμένιό τους και άρχισαν να τρώνε ό,τι πρασινίζει δίπλα στα κανάλια και, πιστέψτε με, πρασινίζουν πολλά. Μάλιστα, επειδή η καλλιέργεια σαλιγκαριών επιδοτείται αγρίως και αναιτίως για το καλάθι του Ευρωπαίου καταναλωτή από την ελληνική πατρίδα, αυτό σημαίνει ότι θα υπάρχουν πολλά διαθέσιμα αυτόν το χειμώνα, αφού από το πλήθος των εγκρίσεων πρέπει να ετοιμάζουμε κάτι σαλι...

Η ανθρωπότητα κατασπατάλησε τους φυσικούς πόρους που προέβλεπε ο οικολογικός προϋπολογισμός της για το τρέχον έτος και από την προσεχή εβδομάδα, θα καταγράφει έλλειμμα. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ερευνητικού οργανισμού Global Footprint Network, μέσα σε περίπου 9 μήνες ξεπεράσαμε το επίπεδο ζήτησης φυσικών πόρων που θα μπορούσε να μας παρέχει ο πλανήτης για ολόκληρο το 2011. «Είναι σαν να ξοδεύεις το ετήσιο εισόδημά σου τρεις μήνες πριν τελειώσει η χρονιά και να ροκανίζεις τις αποταμιεύσεις σου, χρόνο με το χρόνο», εξηγεί ο πρόεδρος του δικτύου Δρ. Μάτις Βακερνάγκελ. «Πολύ σύντομα, θα εξαντληθούν οι αποταμιεύσεις σου». Με αυτούς τους ρυθμούς, υπολογίζουν στην έκθεσή τους οι ερευνητές, η ανθρωπότητα θα χρειάζεται έως το 2030 ένα δεύτερο πλανήτη σαν τη Γη, όχι μόνο για να καλύπτει τις ανάγκες της μέσω των φυσικών της πόρων, αλλά και για να απορροφά τα σκουπίδια της. Οι 7 δισεκατομμύρια κάτοικοι του πλανήτη, που μέχρι τα μέσα του αιώνα αναμένεται να έχουν αυξηθεί σε 9 δισε...

του Μιχάλη Μοδινού Είναι ενδιαφέρον ότι κανείς δεν ασχολείται πια με την ελληνική γεωργία. Εδώ που τα λέμε, ούτε στο πρόσφατο παρελθόν μιλούσαν και πολλοί επί της ουσίας. Οι απόηχοι της κρίσης του αγροτικού χώρου έφταναν στα αυτιά του κοινού όταν, στις εποχές των παχιών αγελάδων και αγροσυνδικαλιστών, καταλαμβάνονταν από τα τρακτέρ οι εθνικές οδοί, έκλειναν τα σύνορα της χώρας και η ιαχή «όλα τα κιλά όλα τα λεφτά» δονούσε τη χειμερινή ατμόσφαιρα. Οι διεκδικήσεις περιορίζονταν μονότονα στην εξασφάλιση των επιδοτήσεων και πολύ σπάνια άγγιζαν τα λεγόμενα διαρθρωτικά προβλήματα του τομέα, την εγκατάλειψη των ορεινών και ημιορεινών γαιών, την εξάντληση φυσικών πόρων όπως το νερό και το έδαφος, την υποβάθμιση του τοπίου, την έλλειψη ανταγωνιστικότητας των προϊόντων. Τώρα ούτε καν αυτό. Γιατί άραγε; Ενας λόγος είναι ίσως ότι οι κατ' επάγγελμα γεωργοί κοντεύουν να μας τελειώσουν. Οι ιδιοκτήτες γεωργικής γης είναι πια ως επί το πλείστον κάτοικοι πόλεων, με άλλο κύριο επάγγελμα, που είτε εκ...

Πριν από μερικές εβδομάδες επισφραγίστηκε η απόφαση της γερμανικής κυβέρνησης να κλείσει όλα τα πυρηνικά εργοστάσια στη χώρα μέσα σε κάτι περισσότερο από δέκα χρόνια. Η κατασκευή εκατοντάδων χιλιομέτρων γραμμών μετάδοσης έχει ήδη ξεκινήσει. Σε αυτή τη φιλόδοξη μετάβαση σε μια εποχή ανανεώσιμης ενέργειας, το δρόμο θα μπορούσε να δείξει ένα χωριουδάκι της Βαυαρίας με δυσπρόφερτο όνομα: το Βίλντπολτσριντ παράγει 321% περισσότερη ενέργεια από αυτήν που χρειάζεται για να καλύψει τις ανάγκες του, με αποτέλεσμα να κερδίζει εκατομμύρια ευρώ το χρόνο! Όλα άρχισαν το 1997, όταν οι τοπικές αρχές αποφάσισαν, μετά από πολλές συζητήσεις με τους ντόπιους, να θέσουν σε εφαρμογή το «πράσινο» σχέδιό τους. Στόχος τους ήταν η εισαγωγή νέων βιομηχανιών, αλλά και η παραγωγή ενέργειας σε τοπικό επίπεδο, προκειμένου το χωριό όχι μόνο να μην αποκτήσει χρέος, αλλά μακροπρόθεσμα να επωφεληθεί οικονομικά. Στα 14 χρόνια που μεσολάβησαν, ηλιακοί συλλέκτες τοποθετήθηκαν σε 9 κοινοτικά κτήρια, κατασκευάστηκαν τέσσερ...

Οι φυσικές καταστροφές οι οποίες θα αυξάνονται ραγδαία λόγω της κλιματικής αλλαγής αποτελούν απειλή για τη μελλοντική ασφάλεια και την ειρήνη, δήλωσε ο γενικός διευθυντής του Προγράμματος για το Περιβάλλον του ΟΗΕ, ο Αχίμ Στάινερ. Ο αξιωματούχος έκανε λόγο για αύξηση των φυσικών καταστροφών με «γεωμετρική πρόοδο». «Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί πραγματικότητα» που αγγίζει όλους τους τομείς της κοινωνίας", δήλωσε ο Στάινερ ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ο γενικός διευθυντής του Προγράμματος για το Περιβάλλον του ΟΗΕ βασίσθηκε για την τοποθέτησή του στα στοιχεία της προβλεπόμενης αύξησης κατά 3 έως 4 βαθμούς Κελσίου της θερμοκρασίας κατά τη διάρκεια του αιώνα και της ανόδου κατά ένα μέτρο του επιπέδου των θαλασσών. Οι απειλές είναι πολλές, δήλωσε ο Στάινερ αναφερόμενος στην ξηρασία στη Σομαλία, στις πλημμύρες στο Πακιστάν και στις συνέπειές τους στην αγορά των ειδών διατροφής. «Τα αποτελέσματα της κλιματικής αλλαγής δεν αρχίζουν απλώς να φαίνονται, αλλά επιταχύνονται», ...

Του Γιώργου Αμυρά Δημοτικός Σύμβουλος Αθήνας Επιμένουμε Αθήνα (κίνημα πολιτών) Μα ποιοι είναι επιτέλους αυτοί οι ποδηλάτες που έχουν ξεφυτρώσει σα τα σαλιγκάρια μετά τη βροχή στους δρόμους της Αθήνας; Πόσοι είναι, ποια η ταυτότητα του είδους τους και τί θέλουν απ’ τη ζωή μας; Μετά από χρόνια συστηματικής παρατήρησης, δεκάδες μυστικά πειράματα και απόρρητη διείσδυση στις τάξεις τους, ιδού ο δεκάλογος του ποδηλάτη: 1. έχουν φουσκωμένα πόδια, ιδιαιτέρως τους τετρακέφαλους και γραμωμένες τις γάμπες. 2. φοράνε κολάν με επενδεδυμένα μαξιλαράκια στα ευαίσθητα σημεία προκειμένου να διατηρήσουν την αναπαραγωγική ικανότητα και διασφαλίσουν τη συνέχιση του είδους τους. 3. είναι φιλικοί προς τους αδύναμους κρίκους της Αθήνας, σέβονται τους πεζούς, φροντίζουν τα αδέσποτα, ανταλλάσσουν αστεία με τους ηλικιωμένους. 4. όταν στο δρόμο διασταυρώνονται με άλλους ποδηλάτες προβαίνουν σε κούνημα της κεφαλής συνοδευόμενο με χαμόγελο ως τρόπο αναγνώρισης της φυλής τους. 5. προτιμούν μεγάλες χιλιομετρικέ...

του Ριχάρδου Σωμερίτη Το ποδήλατο μπαίνει πια δυναμικά στη ζωή των πόλεων. Των ελληνικών πόλεων γιατί αλλού αυτοί ισχύει είτε από δεκαετίες (Ολλανδία για παράδειγμα) είτε από καιρό (Παρίσι). Από κάθε άποψη αυτό είναι καλό. Όταν αντικαθιστά το ΙΧ για τις καθημερινές διαδρομές και τις κοντινές εκδρομές του Σαββατοκύριακου, περιορίζει χωρίς αυταρχικά μέτρα τον κυκλοφοριακό φόρτο και τη ρύπανση της ατμόσφαιρας, βελτιώνει την υγεία των ποδηλατιστών, μειώνει τους αστικούς θορύβους. Το Πεκίνο ήταν πόλη ποδηλατιστών. Τώρα είναι πόλη αυτοκινητιστών. Και φυσικά του πιο ασφυκτικού νέφους. Φαίνεται ότι οι αρχές κάτι επιτέλους κατάλαβαν και οι δημοτικές εκλογές ξύπνησαν πολλούς Υπάρχουν σχέδια για δεκάδες χιλιόμετρα ποδηλατοδρόμων. Προστατεύεται ήδη ο «παραδοσιακός» ποδηλατικός περίπατος της πρωτεύουσας το βράδυ κάθε Παρασκευής, θεσπίστηκε η μεταφορά ποδηλάτων με το Μετρό και άλλα μέσα, ενισχύεται τουλάχιστον ηθικά ο ποδηλατικός αθλητισμός (όπως ο γύρος της Αττικής περιμένοντας τον Γύρο της ...

Tου Παντελη Μπουκαλα Πάνε δέκα μέρες τώρα. Σε ένα φιλμάκι από την Ιαπωνία, ένας μεσόκοπος Ιάπωνας, ιχθυοπώλης, λέει με ένα παράπονο που ωριμάζει σε αγανάκτηση: «Αν έριχνα εγώ βρώμικο νερό στη θάλασσα, θα με έπιαναν αμέσως και θα με τιμωρούσαν». Σχολίαζε έτσι, αποκαρδιωμένος, την είδηση πως η διαχειρίστρια εταιρεία του πυρηνικού εργοστασίου της Φουκουσίμα πετάει στη θάλασσα τα νερά που έχουν μολυνθεί από ραδιενέργεια. Τον ίδιο καιρό, μια άλλη είδηση αποκάλυπτε πόσο λειψή ήταν η μέριμνα της εταιρείας, αλλά και της πολιτείας: οι λιγοστοί εργαζόμενοι που πολεμούν με τους κατεστραμμένους αντιδραστήρες, δεν είχαν καν στη διάθεσή τους προστατευτικές μπότες και αναγκάζονταν να βάζουν πάνω από τα παπούτσια τους πλαστικές σακούλες κολλημένες με μονωτική ταινία. Αποκαλυπτικό επίσης της ανετοιμότητας είναι το εξής, όπως γράφτηκε στον «Εκόνομιστ» και αναδημοσιεύτηκε στην «Καθημερινή», στις 3 Απριλίου: «Ενα ενδεικτικό σημάδι του πόσο ανέτοιμη ήταν η εταιρεία να διαχειριστεί μια τόσο μεγάλης κλίμα...

του Δημήτρη Σαραντάκου Στο προηγούμενο σημείωμά μου έγραφα πως: «Ο άνθρωπος μαθαίνει ένα-ένα τα μυστικά της φύσης και αρχίζει να τη μιμείται. Ας πάρουμε για παράδειγμα ένα δέντρο. Στην ουσία πρόκειται για μια θαυμαστή μονάδα παραγωγής οξυγόνου και κυτταρίνης, με πρώτες ύλες το διοξείδιο του άνθρακα, που δεσμεύει από τον αέρα και το νερό και τα άλατα, που αντλεί από το έδαφος. Και όλα αυτά τα πετυχαίνει με τις εκατοντάδες χιλιάδες φύλλα του και τις πάμπολλες ρίζες με τα άπειρα ριζίδιά τους και όχι με κάποιον “κεντρικό» μηχανισμό”.» Όταν τα έγραφα αυτά αγνοούσα πως ερχόμουν δεύτερος. Να όμως που ψάχνοντας στο διαδίκτυο, ανακάλυψα ότι υπάρχει ολόκληρη θεωρία σχετική με τη διαχείριση των συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Τη θεωρία αυτή ανέπτυξαν ο κ. Εμμ. Πάσχος, καθηγητής Φυσικής Στοιχειωδών Σωματιδίων του Πολυτεχνείου του Ντόρτμουντ και αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, μαζί με τον υπεύθυνο Πληροφορικής του Δήμου Ντόρτμουντ, κ. Δημ. Καρακατσάνη, και την ονόμασαν «Δενδροθε...

ΤΟΥ ΠΑΝΟΥ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗ Οπως  συμβαίνει με πολλούς ακτιβιστές του βίου, αρκετές χώρες του δυτικού κόσμου καίγονται για την κλιματική αλλαγή. Στην Ελλάδα δε φτάνουν οι ΜΚΟ ή μια Γραμματεία, όπως αλλού, έχομεν και Υπουργείον. Διότι είναι γνωστό ότι η θάλασσα ανέβαινε έναν πόντο στα δέκα χρόνια, γι' αυτό και κρύφτηκε από νερό δυο μέτρα η πανέμορφη φύση της Αλυκής στη Θάσο, αλλά τελευταία ανεβαίνει παραπάνω. Μπορεί και πέντε φορές παραπάνω. Ορθώς, επομένως, η ανθρωπότητα σκέφτεται να προετοιμαστεί. Ετσι να νομίζετε. Η φασαρία γίνεται επειδή η κλιματική αλλαγή θεωρείται από πλήθη αμέτρητα ειδικών πως είναι ανθρωπογενής. Ο λόγος μπορεί να σας ξεφεύγει, αλλά, εάν όντως είναι ανθρωπογενής, η ανθρωπότητα είναι κακιά και φταίχτρα, επομένως θα της βάλουμε τα δεκατέσσερα πόδια σε μισό τσαρούχι, να μάθει να φέρεται. Αν όμως πίπτουν τα παγόβουνα και κλαίγουν οι πιγκουίνοι επειδή αλλάζουν άξονες, ραντιζόμαστε με ηλιακές κηλίδες και φεύγει μπουχαρί από τα ηφαίστεια, τότε δε θα είμαστε το ίδιο πειθήνι...

του Στέλιου Κούλογλου ΦΑΙΝΟΜΕΝΙΚA, το πυρηνικό ατύχημα στην Ιαπωνία δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τη ΔΕΗ και την κυρία Μπιρμπίλη. Η τραγωδία στη Φουκουσίμα,  που κάθε άλλο παρά τελείωνε όταν γραφόταν αυτό το άρθρο, μοιάζει με εκδίκηση της φύσης απέναντι στην ανθρώπινη αλαζονεία: σε μια κατεξοχήν σεισμογενή περιοχή όπως η Ιαπωνία, η απάντηση στο ενεργειακό πρόβλημα της χώρας δόθηκε με τη δημιουργία πυρηνικών εργοστασίων, που δεν μπόρεσαν να αντέξουν στον μεγάλο σεισμό και το τσουνάμι που τον ακολούθησε. Το πρώτο δίδαγμα είναι σαφές: αντί να προσπαθεί μάταια να δαμάσει τη φύση, ο σύγχρονος πολιτισμός πρέπει επιτέλους να τη σεβαστεί. ΑΝ, ΟΜΩΣ, ΣΚΑΛΙΣΟΥΜΕ  λίγο παραπάνω τα συντρίμμια της Φουκουσίμα και της ιαπωνικής κοινωνικής ζωής, θα ανακαλύψουμε και άλλα χρήσιμα διδάγματα. Ήδη από το 1972, επιστήμονες είχαν προειδοποιήσει ότι οι αντιδραστήρες της General Electric που χρησιμοποιούνται στο εργοστάσιο της Φουκουσίμα ήταν ευάλωτοι σε εκρήξεις και σε έκλυση ραδιενέργειας και π...

του Θανάση Γεράνιου Οταν πρωτοεμφανίστηκαν οι πυρηνικοί αντιδραστήρες, στη δεκαετία του ΄60, οι υποστηρικτές της πυρηνικής ενέργειας για να υπογραμμίσουν το πόσο ασφαλείς είναι προέβαλαν το επιχείρημα ότι η πιθανότητα θανάτου από πυρηνικό αντιδραστήρα είναι ίδια με την πιθανότητα θανάτου από την πτώση μετεωρίτη. Με το πρώτο πυρηνικό ατύχημα εγκατέλειψαν το παράδειγμα του μετεωρίτη και προέβαλλαν άλλα που να ταιριάζουν σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση. Για το Τhree Μile Ιsland στην Πενσυλβανία το επιχείρημα ήταν το ανθρώπινο λάθος. Στο Τσερνόμπιλ το επιχείρημα ήταν ότι έφταιγε η παρωχημένη ανατολική τεχνολογία. Στην Ιαπωνία το επιχείρημα είναι το τσουνάμι. Στη Φουκουσίμα η κατάσταση δεν είναι ομαλή και μάλλον, θα έλεγα, ανεξέλεγκτη. Η αρχή του προβλήματος ήταν οι εκρήξεις στις δεξαμενές φύλαξης του καμένου ουρανίου λόγω αδυναμίας ψύξης του. Στις δεξαμενές αυτές βρίσκονται 150 τόνοι πυρηνικών αποβλήτων. Το αποτέλεσμα αυτών των εκρήξεων ήταν διπλό. Πρώτον, γκρέμισαν το κτίριο και την ορο...

του Δημήτρη Σαραντάκου Όταν (προ αμνημονεύτων χρόνων) σπούδαζα στο Πολυτεχνείο, είχαμε καθηγητή της Φυσικής τον Παύλο Σαντορίνη, ιδιοφυή, ιδιόρρυθμο και απρόβλεπτο, σε πολλές περιπτώσεις, επιστήμονα, που είχε μεταξύ άλλων κατασκευάσει ένα είδος radar, το οποίο είχε προσφέρει, παραμονές του ελληνοϊταλικού πολέμου, στον Ελληνικό Στρατό, αλλά καθώς δεν υπήρχε κανένας ειδικός για να το χειριστεί, το μηχάνημα έμεινε και σκούριασε στις αποθήκες του Ρουφ. Την εποχή που τον είχαμε καθηγητή, ο Σαντορίνης είχε γίνει λάτρης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, που τότε φυσικά δεν τις έλεγαν έτσι. Είχε τοποθετήσει στο δώμα του Κτηρίου Γκίνη του ΕΜΠ μιαν ανεμογεννήτρια δικής του επινόησης και με το ρεύμα που παρήγε, τροφοδοτούσε τα ηλεκτρικά ρολόγια σε όλες τις αίθουσες του Πολυτεχνείου. Εμείς βεβαίως μεταξύ μας τον αποκαλούσαμε «ο τρελός επιστήμονας». Μας είχε πει, τότε, κάτι που μας εντυπωσίασε: «Θα έλθει μία ημέρα, κύριοι, που όποιος θα καίει πετρέλαιο ή παράγωγά του, θα φυλακίζεται.» Πιστεύω ακρ...